Loạt quy định mới về đất đai từ 1.1.2026, giá đất đổi, phí giảm sâu
Từ 1.1.2026, bảng giá đất mới chính thức áp dụng, nhiều quy định đất đai thay đổi trực tiếp quyền lợi người dân.
Loạt quy định mới về đất đai chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là bảng giá đất mới, giảm tiền chuyển mục đích và nhiều thay đổi liên quan đến quyền lợi người dân. Ảnh: Phương Anh
Từ ngày 1.1.2026, hàng loạt quy định mới về đất đai và bất động sản chính thức được triển khai theo Luật Đất đai 2024 và các nghị quyết của Quốc hội. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và thị trường, trong đó nổi bật là việc áp dụng bảng giá đất mới, điều chỉnh tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng và tiếp tục miễn thuế đất nông nghiệp.
Bảng giá đất mới chính thức áp dụng từ 1.1.2026
Theo quy định mới, bảng giá đất ban hành theo Luật Đất đai 2013 chính thức hết hiệu lực từ ngày 1.1.2026. Thay vào đó, bảng giá đất sẽ được xây dựng theo Luật Đất đai 2024 do UBND cấp tỉnh lập và trình HĐND cùng cấp thông qua để áp dụng hằng năm.
Khác với trước đây, bảng giá đất không còn ổn định theo chu kỳ 5 năm mà được cập nhật thường xuyên, bảo đảm bám sát biến động thị trường. Giá đất được xác định chi tiết đến từng thửa, từng vị trí, căn cứ vào dữ liệu đất đai, giá giao dịch thực tế, kết quả đấu giá, quy hoạch, hạ tầng và mục đích sử dụng đất.
Bảng giá đất mới là cơ sở để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế, phí liên quan, giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất cũng như mức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Việc điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng chênh lệch lớn giữa giá Nhà nước và giá thị trường, vốn gây nhiều vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thời gian qua.
Giảm mạnh tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sang đất ở
Một nội dung được người dân đặc biệt quan tâm là chính sách mới về tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở.
Theo quy định có hiệu lực từ 1.1.2026, người sử dụng đất chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp đối với diện tích trong hạn mức. Với diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, mức thu là 50% phần chênh lệch. Phần vượt quá mức này tiếp tục áp dụng mức thu 100%.
Chính sách này áp dụng đối với các trường hợp đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở; đất có nguồn gốc là vườn, ao gắn liền với đất ở nhưng đã tách thửa; hoặc các thửa đất được hình thành trước ngày 1.7.2014.
Việc giảm mạnh tiền sử dụng đất được đánh giá sẽ giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân, đặc biệt tại khu vực nông thôn, ven đô – nơi nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất diễn ra phổ biến.
Tiếp tục miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thêm 5 năm
Cùng với việc điều chỉnh chính sách về giá đất, Nhà nước tiếp tục thực hiện chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thêm 5 năm, từ ngày 1.1.2026 đến hết năm 2030.
Đối tượng được miễn thuế gồm hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp. Trường hợp được giao đất nhưng không trực tiếp sản xuất mà cho thuê lại thì vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
Theo Bộ Tài chính, việc kéo dài thời gian miễn thuế nhằm khuyến khích tích tụ, tập trung đất đai, tạo điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp quy mô lớn và thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.
Người dân có thể được điều chỉnh lại tiền đã nộp
Một điểm đáng chú ý khác là quy định chuyển tiếp đối với các trường hợp đã được cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trước khi chính sách mới có hiệu lực.
Theo nghị quyết của Quốc hội, nếu người dân đã được phép chuyển mục đích nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất, cơ quan thuế sẽ xác định lại nghĩa vụ tài chính theo quy định mới. Trường hợp đã nộp tiền, cơ quan chức năng sẽ rà soát lại; nếu số tiền đã nộp cao hơn mức phải nộp, phần chênh lệch sẽ được bù trừ hoặc hoàn trả theo quy định.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời tạo sự thống nhất trong quá trình thực hiện chính sách.
Việc đồng loạt áp dụng các chính sách mới từ ngày 1.1.2026 được kỳ vọng sẽ giúp thị trường đất đai vận hành minh bạch hơn, hạn chế đầu cơ, giảm khiếu kiện và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, các địa phương cần sớm hoàn thiện bảng giá đất, công khai quy trình thực hiện và tăng cường hướng dẫn để người dân, doanh nghiệp nắm rõ và thực hiện đúng quy định.
Song Anh
Nguồn: Báo Lao động