THÔNG BÁO

Rút kinh nghiệm về việc kiểm sát việc giải quyết đối với vụ việc phá sản doanh nghiệp

Thông qua công tác kiểm sát việc giải quyết theo thủ tục giám đốc thẩm, Viện kiểm sát nhân dân tối cao thông báo đến Viện kiểm sát nhân dân cấp cao 1, 2, 3; Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kinh nghiệm kiểm sát việc giải quyết vụ việc “Yêu cầu tuyên bố phá sản”, giữa:

Người yêu cầu mở thủ tục phá sản: Ông Hoàng Văn Tú

Địa chỉ: Số 22 Ngõ Sùng, đường Trần Xuân Soạn, phường Đông Sơn, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa;

Người bị yêu cầu mở thủ tục phá sản: Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa

Địa chỉ trụ sở: Số 2 đường Phan Chu Trinh, phường Điện Biên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa Địa chỉ giao dịch: Số 10 khu Đông Bắc Ga, đường Dương Đình Nghệ, phường Đông Thọ, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa Người đại diện theo pháp luật: Ông Lê Văn Long - Chủ tịch Hội đồng quản trị;

Người tham gia thủ tục phá sản: Công ty Cổ phần vật tư Nông Sản

Trụ sở: Số 14, phố Ngô Tất Tố, phường Văn Miếu, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

Đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Tiến Dũng - Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc.

1. TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ VIỆC VÀ QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT CỦA TÒA ÁN

Ngày 22/5/2015, Tòa án nhân dân thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 09/2015/QĐST-KDTM công nhận sự thỏa thuận của các đương sự giữa nguyên đơn là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa với bị đơn là Công ty Cổ phần vật tư Nông Sản, có nội dung: Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa phải trả cho Công ty Cổ phần vật tư Nông Sản số tiền 20.038.234.802 đồng. Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Thanh Hóa đã ban hành Quyết định số 39/KDTM/2016/QĐ-CCTHA ngày 01/12/2015 và Quyết định số 171/QĐ-CCTHADS ngày 10/8/2016 buộc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa phải thanh toán cho Công ty Cổ phần vật tư Nông Sản theo Quyết định số 09/2015/QĐST-KDTM ngày 22/5/2015 của Tòa án nhân dân thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa nhưng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa không tự nguyện thi hành.

Sau khi có Quyết định số 09/2015/QĐST-KDTM ngày 22/5/2015 của Tòa án nhân dân thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, ngày 19/11/2015 Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa chuyển nhượng 600.000 cổ phần tại Công ty phân bón Long Điền tương đương với 06 tỷ đồng cho ông Lê Văn Long, bà Lê Thị Thúy và bà Lê Thị Thùy; ngày 23/11/2015 chuyển nhượng 650.000 cổ phần tại Công ty Hùng Cường tương đương 6,5 tỷ đồng cho ông Lê Văn Long, bà Nguyễn Thị Thu Hà và bà Trịnh Thị Thanh Hằng; ngày 28/7/2017, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa chuyển nhượng tài sản trên đất tại số 02 Phan Chu Trinh, phường Điện Biên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho Công ty Hữu Tín (các tài sản chuyển nhượng nêu trên không bị Cơ quan Thi hành án dân sự thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án theo quy định tại Điều 66 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014).

Ngày 01/9/2017, ông Hoàng Văn Tú là chủ nợ không có bảo đảm của Công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hóa có đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với Công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hóa.

Ngày 13/9/2017, TAND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định mở thủ tục phá sản số 05/2017/QĐ-MTTPS đối với Công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hóa và xác định Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản là người tham gia thủ tục phá sản.

Trong quá trình giải quyết việc phá sản, Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản có đơn yêu cầu tuyên bố các giao dịch chuyển nhượng cổ phần và chuyển nhượng tài sản trên đất tại số 2 Phan Chu Trinh của Công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hóa vô hiệu (Công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hóa đang có nghĩa vụ trả nợ cho Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản theo Quyết định số 09/2015/QĐST-KDTM của TAND thành phố Thanh Hóa).

Ngày 30/01/2018, TAND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 01/2018/QĐ-TA không chấp nhận yêu cầu của Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản.

Ngày 03/02/2018, Công ty Vật tư Nông sản có đơn gửi TAND cấp cao tại Hà Nội đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm đối với Quyết định số 01/2018/QĐ-TA ngày 30/01/2018 của TAND tỉnh Thanh Hóa.

Ngày 01/3/2018, TAND cấp cao tại Hà Nội căn cứ Điều 60 Luật Phá sản năm 2014; các Điều 499, 504, 505 và 506 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 chuyển đơn của Công ty Cổ phần vật tư Nông sản đến Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Ngày 20/3/2018, Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa đã có Công văn số 1163/TAND-KT trả lời cho Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản (không có căn cứ giải quyết lại) và thông báo là TAND tỉnh Thanh Hóa đã ra Quyết định số 01/2018/QĐ-ĐCTTPS ngày 28/02/2018 đình chỉ giải quyết thủ tục phá sản do ông Hoàng Văn Tú đã rút đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.

Ngày 26/6/2018, Chánh án TAND cấp cao tại Hà Nội căn cứ Điều 326, khoản 2 Điều 331, Điều 346 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 ban hành Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 06/2018/KN-DS đối với Quyết định số 01/2018/QĐ-TA của TAND tỉnh Thanh Hóa.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 14/2018/KDTM-GĐT ngày 30/8/2018, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội đã hủy Quyết định số 01/2018/QĐ-TA ngày 30/01/2018 của TAND tỉnh Thanh Hóa; tuyên bố Công ty Cổ phần Nông sản có quyền khởi kiện lại vụ án khi có đủ điều kiện.

Ngày 19/9/2018, Công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hóa có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Quyết định giám đốc thẩm nêu trên của Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội.

Ngày 11/9/2019, Viện trưởng VKSND tối cao ban hành Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 02/QĐKNGĐT-VKS-KDTM kháng nghị đối với Quyết định giám đốc thẩm số 14/2018/KDTM-GĐT của TAND cấp cao tại Hà Nội.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 15/2019/KDTM-GĐT ngày 03/12/2019, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND tối cao, hủy Quyết định giám đốc thẩm số 14/2018/KDTM-GĐT ngày 30/8/2018 của Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội.

II. VẤN ĐỀ CẦN RÚT KINH NGHIỆM

Quyết định giám đốc thẩm số 14/2018/KDTM-GĐT của TAND cấp cao tại Hà Nội bị Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hủy là do có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật tố tụng dân sự thay cho pháp luật phá sản để giải quyết. Đây là một trong những sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật để giải quyết vụ việc phá sản và là căn cứ để Viện trưởng VKSND tối cao kháng nghị tại Quyết định kháng nghị số 02/QĐKNGĐT-VKS-KDTM ngày 11/9/2019, đã được Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao xét xử giám đốc thẩm chấp nhận tại Quyết định giám đốc thẩm số 15/2019/KDTM-GĐT ngày 03/12/2019, cụ thể:

Điều 1 Luật Phá sản năm 2014 quy định: "Luật này quy định về trình tự, thủ tục nộp đơn, thụ lý và mở thủ tục phá sản; xác định nghĩa vụ về tài sản và biện pháp bảo toàn tài sản trong quá trình giải quyết phá sản; thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh; tuyên bố phá sản và thi hành quyết định tuyên bố phá sản" và khoản 1 Điều 3 Luật Phá sản năm 2014 quy định: “Luật Phá sản được áp dụng khi giải quyết phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã được thành lập trên lãnh thổ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Do đó, Tòa án phải áp dụng các quy định của Luật Phá sản để giải quyết các vụ việc phá sản.

Quyết định không chấp nhận yêu cầu của người tham gia thủ tục phá sản số 01/2018/QĐ-TA ngày 30/01/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa là một trong những quyết định được ban hành trong quá trình giải quyết vụ việc phá sản đối với Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa nên khi áp dụng pháp luật để giải quyết Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã căn cứ khoản 16 Điều 9; các khoản 1, 2, 3 Điều 59; điểm a khoản 1 Điều 60 Luật Phá sản năm 2014 để giải quyết vụ việc là đúng, nên việc giải quyết khiếu nại của các bên phải theo quy định của Luật Phá sản năm 2014.

Nhưng tại Quyết định giám đốc thẩm số 14/2018/KDTM-GĐT ngày 30/8/2018, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội lại áp dụng Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 để giải quyết và hủy Quyết định không chấp nhận yêu cầu của người tham gia thủ tục phá sản số 01/2018/QĐ-TA ngày 30/01/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa là không đúng.

Vụ việc giải quyết phá sản đối với Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thanh Hóa đã được Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa đình chỉ giải quyết tại Quyết định đình chỉ thủ tục tuyên bố phá sản số 01/2018/QĐ-ĐCTTPS ngày 28/02/2018 do người yêu cầu mở thủ tục phá sản là ông Hoàng Văn Tú có đơn rút yêu cầu mở thủ tục phá sản. Do đó, dẫn đến Quyết định không chấp nhận yêu cầu của người tham gia thủ tục phá sản số 01/2018/QĐ-TA ngày 30/01/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa cũng không còn hiệu lực.

Như vậy, trong trường hợp vụ việc phá sản bị đình chỉ thì tất cả các quyết định có liên quan được ban hành trong quá trình giải quyết vụ việc phá sản cũng không còn hiệu lực. Nếu các bên còn có tranh chấp thì có quyền khởi kiện để giải quyết theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Việc Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội căn cứ Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 để xét lại Quyết định không chấp nhận yêu cầu của người tham gia thủ tục phá sản số 01/2018/QĐ-TA ngày 30/01/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa là có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến việc ra quyết định không đúng.

Trên đây là một số vấn đề cần rút kinh nghiệm trong quá trình kiểm sát giải quyết vụ việc "Yêu cầu tuyên bố phá sản", Viện kiểm sát nhân dân tối cao thông báo đến các Viện kiểm sát nhân dân cấp cao, Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để tham khảo, vận dụng trong quá trình thực hiện chức năng kiểm sát./.

Nơi nhận: - Đ/c Viện trưởng VKSND tối cao (để báo cáo); - Đ/c Nguyễn Duy Giảng - PVT VKSND tối cao (để báo cáo); - VKSND cấp cao 1, 2, 3; - VKSND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; - Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội, Trường Đào tạo Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm sát tại TP. Hồ Chí Minh; - Văn phòng VKSND tối cao (Phòng Tham mưu tổng hợp); - Lãnh đạo và công chức Vụ 10; - Lưu: VT, V10.

TL. VIỆN TRƯỞNG  VỤ TRƯỞNG  VỤ KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN HÀNH CHÍNH, VỤ VIỆC KINH DOANH, THƯƠNG MẠI, LAO ĐỘNG VÀ NHỮNG VIỆC KHÁC THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT         Phan Văn Tâm