THÔNG BÁO

Rút kinh nghiệm vụ án hình sự Hội đồng giám đốc thẩm

Tòa án nhân dân tối cao hủy Bản án phúc thẩm, Bản án sơ thẩm để xét xử lại

Ngày 04/10/2022, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Quyết định giám đốc thẩm số 16/2022/HS-GĐT hủy Bản án hình sự phúc thẩm số 220/2021/HSPT ngày 19/5/2021 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội và Bản án hình sự sơ thẩm số 100/2020/HSST ngày 20/7/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh về phần hình phạt đối với Trần Văn Th phạm tội "Hiếp dâm trẻ em". Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự (Vụ 7) Viện kiểm sát nhân dân tối cao thông báo để Viện kiểm sát nhân dân các cấp nghiên cứu, rút kinh nghiệm, cụ thể như sau:

1. Tóm tắt nội dung vụ án

Trần Văn Th chung sống như vợ chồng với chị Phạm Thị U từ năm 1997, và làm nghề chèo đò chở khách du lịch. Th và chị U đã có 06 con chung là cháu Phạm Trần Minh H (sinh ngày 06/02/2000), Phạm Trần Thảo N (sinh ngày 14/10/2001), Phạm Trần Phương B (sinh ngày 10/02/2008), Phạm Trần Minh K (sinh ngày 08/7/2010), Phạm Trần Minh T (sinh ngày 22/01/2013), Phạm Trần Phương D (sinh ngày 13/10/2017). Từ năm 2010 đến năm 2018, Th thường xuyên vô cớ đánh đập, hành hạ chị U, cháu H, cháu N, cháu B, cháu K, cháu T.

Ngoài việc đánh đập, hành hạ chị U và các con, Th còn nhiều lần có hành vi đe dọa, cưỡng ép quan hệ tình dục với 02 con gái ruột của mình là cháu Phạm Trần Thảo N và Phạm Trần Phương B; trong đó có nhiều lần chị U và cháu H đều biết rõ nhưng vì bị Th đe dọa nên chị U và cháu H không dám phản kháng.

Khoảng giữa năm 2011, (lúc đó cháu N mới được 10 tuổi), khi chị Phạm Thị U đang nấu cơm ở khu bếp thì nghe cháu N kêu "Mẹ ơi cứu con", chị U quay lại thấy Th không mặc quần áo đang nằm đè lên người cháu N, lúc đó cháu N chỉ mặc áo phông cộc tay, không mặc quần; giữ hai tay cháu N rồi cho thực hiện hành vi quan hệ tình dục với cháu N nhưng không được, Th cọ xát bên ngoài rồi xuất tinh lên bụng cháu N.

Lần thứ hai cách lần thứ nhất khoảng 1 tuần, khi chị U đi chợ về thì thấy Th không mặc quần áo, hai tay giữ hai tay cháu N và nằm đè lên người cháu N, cháu N lúc này không mặc quần áo, và thực hiện hành vi quan hệ tình dục với cháu N rồi xuất tinh lên bụng cháu N. Sau đó cứ khoảng 2 đến 3 ngày Th lại quan hệ tình dục với cháu N. Có lần Th còn bắt cháu Phạm Trần Minh H soi đèn cho Th thực hiện hành vi hiếp dâm cháu N.

Khoảng giữa năm 2013, Trần Văn Th tiếp tục thực hiện hành vi hiếp dâm con gái ruột khác của mình là cháu Phạm Trần Phương B (sinh ngày 10/02/2008 – lúc đó được 5 tuổi). Chị U có nói với Th: “Nó còn nhỏ lắm, ông chơi nó làm gì tội nó ra" thì Th quát "Mày im mồm đi, đừng có nói to để người ngoài thấy rách việc, mày mà nói lung tung thì mày chết", chị U sợ nên không nói gì nữa; Th tiếp tục quan hệ tình dục với cháu B.

Ngày 19/6/2018, chị Phạm Thị U, cháu Phạm Minh H, Phạm Trần Thảo N, Phạm Trần Phương B, Phạm Trần Minh K, Phạm Trần Minh T đã cùng đến Công an phường Cao Xanh, thành phố Hạ Long tố giác hành vi của Th.

Tại kết luận giám định số 119/GĐSV ngày 28/9/2018 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh Quảng Ninh kết luận: Các cháu Phạm Trần Minh H, Phạm Trần Thảo N, Phạm Trần Phương B, Phạm Trần Minh K, Phạm Trần Minh T có quan hệ huyết thống con đẻ - bố đẻ với Trần Văn Th với xác suất 99,9999%.

2. Quá trình tố tụng

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 100/2020/HSST ngày 20/7/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã áp dụng Điều 151; khoản 4 Điều 112, điểm g khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự năm 1999 xử phạt Trần Văn Th 15 tháng tù về tội "Hành hạ con"; 18 năm tù về tội “Hiếp dâm trẻ em”, tổng hợp hình phạt chung cho cả hai tội là 19 năm 03 tháng tù.

Ngày 27/7/2020, Trần Văn Th có đơn kháng cáo kêu oan.

Tại Bản án hình sự phúc thẩm số 220/2021/HSPT ngày 19/5/2021, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã không chấp nhận kháng cáo của Trần Văn Th, giữ nguyên quyết định về tội danh và hình phạt đối với Th.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 04/QĐ-VKSTC-V7 ngày 10/3/2022, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao kháng nghị đối với Bản án hình sự phúc thẩm số 220/2021/HSPT ngày 19/5/2021 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hủy Bản án hình sự phúc thẩm nêu trên và Bản án hình sự sơ thẩm số 100/2020/HSST ngày 20/7/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh về phần hình phạt của tội "Hiếp dâm trẻ em" đối với Trần Văn Th để xét xử lại theo hướng áp dụng một hình phạt khác nặng hơn, cách ly bị cáo vĩnh viễn khỏi đời sống xã hội.

3. Những vấn đề cần rút kinh nghiệm

Về áp dụng pháp luật: Trần Văn Th thực hiện hành vi hiếp dâm đối với 02 con ruột của mình khi các cháu còn nhỏ. Lúc này các cháu chưa tự lập được, vẫn do Th và chị U nuôi nấng. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm không áp dụng tình tiết "phạm tội đối với người lệ thuộc mình về mặt vật chất, tinh thần" quy định tại điểm h khoản 1 Điều 48 Bộ luật Hình sự 1999 là sai lầm trong việc áp dụng pháp luật.

Về quyết định hình phạt: Trần Văn Th đã nhiều lần hiếp dâm con ruột của mình là cháu Phạm Trần Thảo N từ khi cháu N mới 10 tuổi; hiếp dâm cháu Phạm Trần Phương B khi cháu B mới 05 tuổi thể hiện Th đã mất hết tính người, trái luân thường đạo lý, có tính chất loạn luân. Hành vi phạm tội hiếp dâm trẻ em của Th được quy định tại khoản 4 Điều 112 Bộ luật hình sự năm 1999, có khung hình phạt tù từ 12 năm, 20 năm, chung thân hoặc tử hình. Quá trình điều tra, xét xử, Th không thành khẩn khai nhận tội, không có tình tiết giảm nhẹ và có 02 tình tiết tăng nặng quy định tại điểm g, h khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự 1999. Về nhân thân, Th có nhân thân xấu đã từng bị xử phạt 10 năm tù về tội Giết người, 02 năm tù về tội Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng. Bị cáo được đặc xá nhưng không lấy đó là bài học để cải tạo thành người có ích cho xã hội mà lại tiếp tục phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Tòa án sơ thẩm và Tòa án phúc thẩm chỉ xử phạt Th 18 năm tù về tội Hiếp dâm trẻ em là quá nhẹ, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội và hậu quả của vụ án mà bị cáo đã gây ra và vi phạm quy định tại khoản 2 (Nguyên tắc xử lý đối với người phạm tội xâm hại tình dục) Điều 6 Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP ngày 01/10/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn xét xử vụ án xâm hại tình dục người dưới 18 tuổi.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân cấp cao, Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức nghiên cứu, quán triệt, rút kinh nghiệm trong quá trình giải quyết án hình sự./.